Jak stracić punkty z wypracowania maturalnego z historii

Można napisać całkiem niezłe wypracowanie maturalne z historii, a mimo to stracić cenne punkty. „Kryteria oceniania wypowiedzi argumentacyjnej”, opublikowane przez CKE, zawierają opis sytuacji, w których egzaminator będzie zmuszony odjąć zdającemu punkty. Prześledźmy, w jakich sytuacjach może to nastąpić.

Błędy merytoryczne

Błędy merytoryczne definiowane są w Informatorze jako ewidentne pomyłki w zakresie

chronologii („Wielka Wojna Północna wybuchła wkrótce po przyjęciu przez Piotra I tytułu imperatora”)
terminologii („Nieprzestrzeganie przez duchownych celibatu (symonia) było jedną z przyczyn kryzysu Kościoła”)
związków przyczynowo – skutkowych („Przyczyną zawiązania konfederacji barskiej był opór wobec I rozbioru Polski”)

Za błędy merytoryczne egzaminator odejmuje punkty:
za 1–2 błędy merytoryczne (-1 pkt)
za 3–5 błędów merytorycznych (-2 pkt)
powyżej 5 błędów merytorycznych (-3 pkt)

W jednym z poprzednich artykułów wyjaśniałem czym jest wiedza funkcjonalna. W przypadku gdy piszący zastosuje wiedzę w sposób niefunkcjonalny w odniesieniu do całej rozprawki, egzaminator oceni całe wypracowanie na 0 pkt. A to już nie przelewki … Podobnie będzie, kiedy maturzysta napisze wypracowanie w całości nie na temat.

Spójność wypowiedzi

W tym kryterium stracić można 3 pkt. Wypracowanie musi liczyć minimum 300 słów. Niespełnienie tego kryterium oznacza 0 pkt. W przypadku, gdy wypowiedź jest nieuporządkowana (nie tworzy spójnej całości, wypracowanie nie ma poprawnej konstrukcji, jest zbiorem niezależnych elementów), piszący również traci 3 pkt za spójność.

Jak jeszcze stracić wszystkie punkty

„Jeżeli w wypowiedzi zdający w ogóle nie odwołał się do tezy wskazanej w temacie, za
całą wypowiedź egzaminator przyzna 0 pkt”. Nowa formuła wypracowania maturalnego bazuje na tezie, która występuje w każdym temacie maturalnym. W związku z tym trzeba zwrócić baczną uwagę na jasne sformułowanie własnego stanowiska we wstępie pracy i potwierdzenie go w zakończeniu.
Jeżeli wypowiedź jest nieczytelna, egzaminator oceni ją na 0 pkt. Masz dysortografię? Załatw sobie zaświadczenie, które umożliwi ci pisanie matury na komputerze. W przeciwnym przypadku trzeba pisać wyraźnie (choć czasu na maturze mało …)
„Jeżeli wypowiedź nie zawiera w ogóle rozwinięcia (np. zdający napisał tylko wstęp),
egzaminator przyzna 0 pkt w każdym kryterium.” Kolejne zabezpieczenie przed osobami, które liczą, że „coś tam napiszę” przyniesie im jakieś punkty. Jak w prosty sposób dostać „jakieś punkty” piszę w Czarnej Księdze Maturzysty (czyli o potędze ciemnej strony Mocy 😉 )
„Jeżeli wypowiedź jest napisana niesamodzielnie, np. zawiera fragmenty odtworzone
z podręcznika, zadania zawartego w arkuszu egzaminacyjnym lub innego źródła, w tym
internetowego, lub jest przepisana od innego zdającego, wówczas egzamin z historii,
w przypadku takiego zdającego, zostanie unieważniony.” Co zdarza się wyjątkowo rzadko (jak można wyczytać w sprawozdaniu z matury)
„Zabronione jest pisanie wypowiedzi obraźliwych, wulgarnych lub propagujących
postępowanie niezgodne z prawem. W przypadku takich wypowiedzi zostanie podjęta
indywidualna decyzja dotycząca danej pracy, np. nie zostaną przyznane punkty za
spójność wypowiedzi lub cała wypowiedź nie będzie podlegała ocenie.” Jak pisał Józef Maria Bocheński w „Podręczniku mądrości tego świata”: „nie bądź głupi, nie daj się zabić”. Pomijając wypowiedzi wulgarne lub „propagujące”, unikaj również wypowiedzi wynikających z jednoznacznie brzmiących przekonań politycznych. Matura to nie forum dyskusyjne, a sprawdzający może mieć poglądy polityczne diametralnie inne …

Podsumowanie

Wypracowanie maturalne z historii można stracić nie tylko przez brak wiedzy. Czasem wystarczy kilka błędów merytorycznych, niespójna konstrukcja, brak odniesienia do tezy albo zbyt krótka wypowiedź. W skrajnych przypadkach nawet całkiem obszerna praca może zostać oceniona na 0 pkt.

Dlatego przed oddaniem wypracowania warto zrobić sobie krótką kontrolę: czy jasno zająłem stanowisko, czy odwołałem się do wszystkich elementów tematu, czy moja argumentacja jest poprawna merytorycznie i czy całość tworzy logiczną, spójną wypowiedź.

Na maturze liczy się nie tylko to, co wiesz, ale również to, jak wykorzystujesz swoją wiedzę i jak ją zapisujesz. A kilka minut poświęconych na sprawdzenie pracy może uratować naprawdę cenne punkty.